“‘Eating disorders’ huma mard mentali serji mhux għażliet ta ’stil ta’ ħajja” – Demi Lovato

F’dan l-artiklu, ‘eating disorders’ ser jiġu diskussi. L-ewwel ser tiġi introdotta definizioni ta ‘x’inhi ‘eating disorder’, wara naraw it-tipi differenti ta’ ‘eating disorders’ li jeżistu u liema huma l-fatturi u s-sintomi ta ‘riskju tagħhom. Fl-aħħar, is-servizzi diffenti li jiġu offruti ġewwa ġo Malta, li jgħinu lin-nies b’din il-marda, ser jiġu diskussi

X’inhi ‘eating disorder’?

‘Eating disorder’ hija rizultat ta mudell ta ’ikel li mhuwiex normali u ammont akbar ta ’eżerċizzju. Dawn l-azzjonijiet jolqtu lil ġisem b’mod negattiv u jekk dawn l-azzjonijiet jibqgħu għaddejjin għal żmien twil, is-saħħa ta ’wieħed tista’ ssir kompromessa.

‘Eating Disorder’ tista’ tibda minħabba li l-persuna tista ‘ma tkunx kuntenta fil-ġisem tagħha stess. Xi kultant, hija diffiċli li tħobb lilek innifsek, meta tħares lejn il-mera u ma tkunx kuntent b’dak li qed tara’ fir-riflessjoni jew meta tħares lejn il-miżien u tħoss sens ta’ rabja meta tara kemm tiżen. Sorsi influwenti bħal dawk li aħna naraw fuq it-TV, Films, Magazins u anka l-midja soċjali, jistgħu jinfluwenzawna fuq x’għandha tkun il-forma ideali tal-ġisem tagħna. Għalhekk, jekk ma narawx ruħna bħal dak li naraw fuq l-iskrins tagħna jew dak li huwa idealiżżat fis-soċjetà, jista ‘jkollu effetti negattivi fuqna.

Dan jista ‘jwassalna biex nibdew nittrattaw il-ġisem tagħna b’mod differenti jew iwassalna biex nieklu ammont żgħir ta’ iken, jew ikollna dieta stretta u jkollna kontroll iżżejjed fuq dak li nieklu. Dan jista ‘jwassalna biex ma jkollniex relazzjoni tajba ma’ l-ikel u li nqisu l-ikel bħala ghadu tagħna. Minbarra dan kollu, il-persuna tista ‘tibda tagħmel ammonti kbar ta attività fiżika. Iva l-attività fiżika hija importanti, imma mhux ta ‘benefiċċju għalina nfusna li nagħmluha aktar milli hemm bżonn speċjalment meta ġisimna mhux qed jirċievi n-nutrijenti essenzjali li għandna nieklu kuljum.

X’inhuma t-tipi differenti ta ‘eating disorders’ li jeżistu?

Hemm tipi differenti ta ‘eating disorders’ bħal Anoreksja Nervosa, Bulimja Nervosa u ‘Binge Eating’. ‘Eating disorder’ tista’ sseħħ f’mara jew raġel, ta kwalunkwe età u interventi terapewtiċi jeżistu u ħafna nies b’xi ‘eating disorder’ jagħmlu rkupru tajjeb u jerġgħu jkunu b’saħħithom. Għalkemm ‘eating disorders’ jistgħu jseħħu f’mara jew raġel, in-nisa huma iktar f’riskju li jiżviluppaw dan.

Anoreksja Nervosa – Din hija meta n-nies jistabbilixxu miri għalihom infushom biex jitilfu l-piż peress li m’humiex kuntenti bil-ġisem tagħhom u/jew il-piż tagħhom. Għalhekk jispiċċaw jitilfu piż żejjed u imbagħad ikunu ‘underweight’ għall-eta’ u t-tul tagħhom u fl-aħħar ma jkunux b’saħħithom. Xi oħrajn li jkollhom anoreksja nervosa huma ffokati fuq dak li jieklu u fuq kemm kaloriji jieħdu fil-ġisem tagħhom, dan jista ‘jwassal biex isiru stretti ħafna bid-dieta tagħhom. Eżerċizzju eċċessiv jista ‘jidher ukoll f’persuni b’anoreksja nervosa.

Bulimja Nervosa u ‘Binge Eating Disorder’ – Dawn jistgħu jseħħu f’nies li regolari jkunu ‘binge eating’. Normalment, in-nies li qed jiffaċċjaw dawn huma stressjati bil-piż u l-forma tal-ġisem tagħhom.

F’Bulimja Nervosa, ‘binge eating’ iseħħ iżda imbagħad jużaw modi estremi biex jipprovaw isibu kontroll fuq il-piż tagħhom bħal ‘purging’. ‘Purging’ huwa meta nies jirremettu intenzjonalment jew jużaw lassattivi jew dijuretiċi biex jitilfu l-piż. Eżerċizzju eċċessiv huwa wkoll preżenti f’bulimja nervosa. ‘Binge eating disorder’ tista’ taraha differenti minn bulimja nervosa għax dak li huwa msemmi f’bulimja nervosa, ma tkunx tidher regolarment f’ ‘binge eating’. Iżda l-piż tagħhom ikun pjuttost normali jew ikollhom piż żejjed kif ukoll jistgħu jkunu obeżi.

Madankollu, ‘binge eating’ u ‘purging’ jistgħu jkunu sintomi li jistgħu jinstabu kemm fin-nies bil-bulimja nervosa kif ukoll fl-anoreksja nervosa. Id-differenza hija li n-nies bil-bulimja nervosa, ma jkunux ‘underweight’ bħal ma jkunu nies bl-anoreksja nervosa. Għalkemm, meta wieħed iqis dan il-fattur, jista ‘jagħmilha aktar diffiċli għall-familja u l-ħbieb li jirrealizzaw li l-maħbub tagħhom qed ibati minn bulimja nervosa għax din tista’ tkun iktar faċli għall-persuna biex taħbija minn kulħadd.

X’jistgħu jkunu l-kawżi li jistgħu jwasslu għal ‘eating disorder’?

Inti mhux ħa tqum filgħodu u tiddeċiedi li tieqaf tiekol. Ir-riċerka turi kif bosta fatturi jistgħu jikkontribwixxu għal ‘eating disorder’. Dawn il-fatturi jvarjaw minn – bijoloġiċi, ġenetiċi, psikoloġiċi, soċjali jew kulturali.

Fatturi bijoloġiċi qed iħarsu lejn il-modi kif jaħdem moħħok, il-fatturi ġenetiċi huma ddeterminati mill-familja tiegħek u l-fatturi psikoloġiċi jħarsu lejn il-modi kif taħseb. Il-fatturi soċjali huma ddeterminati permezz tar-relazzjonijiet tiegħek ma ‘oħrajn u l-fatturi kulturali jiddependu fuq id-drawwiet u l-valuri tan-nies ta’ madwarek.

Fatturi oħra ta ’riskju li jiżviluppaw xi ‘eating disorder’ jistgħu jkunu dawn li ġejjin –

  • Self-esteem baxx jew sentimenti li inti mhux importanti
  • Li tkun influwenzata minn kif għandu jidher ġisem ideali minn dak li tara fis-soċjetà.
  • Tesperjenza depressjoni jew solitudni
  • Tesperjenza bidla fil-ħajja tiegħek li toħloqlok is-stress eżempju – li tgħaddi minn ‘breakup’  jew żmien il-pubertà
  • Il-parteċipazzjoni f’attivitajiet fejn l-apparenza fiżika hija importanti eżempju – ġinnastika, żfin eċċ.
  • Li tkun xi ħadd li tkun għamilt dieta stretta fil-passat jew ma tħossokx kunfidenti fil-ġisem tiegħek
  • Perfezzjoniżmu u/jew imġieba impulsiva
  • Tħossok li m’intix tajjeb biżżejjed

Numru ta ‘sintomi jistgħu jwasslu għal ‘eating disorder’ u hawn huma ftit eżempji – li jibżgħu jpoġġu il-piż, jiżnu lilhom infushom b’mod kostanti, jħossuhom ansjużi madwar il-ħinijiet ta’ l-ikel, jieklu żżejjed b’mod mhux kontrollabbli, jirremettu wara li jieklu jew jieħdu lassattivi biex jitilfu l-piż, jagħmlu eżerċizzju eċċessiv u ħafna iktar.

Min jista ‘jgħin?

Li tirkupra huwa possibbli! Jeżistu trattamenti u interventi psikoloġiċi biex jgħinu jikkuraw u jappoġġjaw persuni li għandhom ‘eating disorder’. Ir-riċerka turi li n-nies li jkollhom ‘eating disorder’ jgħaddu minnha biż-żmien u jibnu triqthom’ il quddiem biex imorru b’ħajjithom. Servizzi f’Malta bħal ‘Dar Kenn Għal Saħħtek’ hija faċilità residenzjali u semi-residenzjali u din tipprovdi trattament għal nies li jkollhom ‘eating disorder’. Huwa importanti li titkellem lil xi ħadd jekk qed tgħaddi minn dan. Madankollu, jekk tħoss li qed isiba diffiċli biex titkellem ma ‘xi ħadd, kellimni.com dejjem hemm 24/7 u l-operaturi mħarrġa professjonalment u jkunu lesti li jisimgħu!

“L-irkupru mhux linja dritta. Kun ġentili miegħek innifsek. “- Cait N.[/fusion_text]